Tegoroczne wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych mia\u0142y by\u0107 jednymi z nudniejszych. Ostatnie kilka miesi\u0119cy zmieni\u0142y wszystko.<\/p>\n\n\n\n
Na tle zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142ego Joe Bidena Donald Trump (m\u0142odszy o zaledwie trzy lata od swojego oponenta!) jawi\u0142 si\u0119 jako ekstrawagancki m\u0142odzieniaszek. Powolne ruchy tego pierwszego, mylenie dat i os\u00f3b, zacinanie si\u0119 w \u015brodku zdania nie wygl\u0105da\u0142o najlepiej. Skumulowanie tego wszystkiego podczas nieszcz\u0119snej debaty, podczas kt\u00f3rej jeden konfabulowa\u0142, drugi nie by\u0142 w stanie doko\u0144czy\u0107 zdania przechyli\u0142o czar\u0119 goryczy. Demokraci musieli zmieni\u0107 ,,pretendenta\u201d, by mie\u0107 jakiekolwiek szanse na zwyci\u0119stwo. Z Bidenem jako kapitanem statku zaton\u0119liby przynajmniej na najbli\u017csze cztery lata. St\u0105d trudna, ale potrzebna decyzja by zast\u0105pi\u0107 go kim\u015b m\u0142odszym, atrakcyjnym dla progresywnego elektoratu. Tym kim\u015b zosta\u0142a Kamala Harris, dotychczas pe\u0142ni\u0105ca funkcj\u0119 wiceprezydenta w administracji Bidena. Cho\u0107 sama Harris nie cieszy si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 w Stanach Zjednoczonych, to zmiana ponad 80-letniego kandydata, podnios\u0142a s\u0142upki poparcia dla Demokrat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Kobieta, do tego nie bia\u0142a (ma indyjsko- jamajskie pochodzenie), o post\u0119powych pogl\u0105dach w kwestiach obyczajowych jest pewnym wyborem bazowego elektoratu Demokrat\u00f3w, ale nie zapewnia zwyci\u0119stwa w skali ca\u0142ego kraju. Bowiem typowy wyborca Demokratyczny jest liberalny, mieszka w wi\u0119kszym mie\u015bcie, cz\u0119sto nale\u017cy do elity, korzysta z komunikacji zbiorowej, ma wy\u017csze wykszta\u0142cenie i pogl\u0105dy progresywne. Do tej pory Demokraci mieli te\u017c wysokie poparcie w\u015br\u00f3d Afroamerykan\u00f3w i Latynos\u00f3w, ale od jakiego\u015b czasu ten trend maleje. G\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce partia ta nie ma im nic do zaoferowania, opr\u00f3cz symboli. Wyborca Republika\u0144ski natomiast mieszka na obrze\u017cach, wsz\u0119dzie przemieszcza si\u0119 samochodem, jest g\u0142\u0119boko religijny, okre\u015bla si\u0119 mianem klasy \u015bredniej i ma zazwyczaj konserwatywne pogl\u0105dy w kwestiach \u015bwiatopogl\u0105dowych. St\u0105d dla r\u00f3wnowagi reprezentacyjnej na swojego wiceprezydenta Harris wybra\u0142a Tima Waltza, bia\u0142ego heteroseksualnego m\u0119\u017cczyzn\u0119 w \u015brednim wieku, bez skandali na koncie. Gubernator Minnesoty, cho\u0107 przez Republikan\u00f3w nazywany socjalist\u0105, bo m.in. podwy\u017cszy\u0142 p\u0142ac\u0119 minimaln\u0105, wprowadzi\u0142 p\u0142atne urlopy macierzy\u0144skie i opieku\u0144cze, czy ustanowi\u0142 gwarantowane ustawowo prawo do aborcji, to plasuje si\u0119 gdzie\u015b w bezpiecznym centrum. Jawi si\u0119 jako normals, facet w flanelowej koszuli, z kt\u00f3rym ka\u017cdy Amerykanin mo\u017ce si\u0119 uto\u017csami\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump jest nietypowy nie tylko ze wzgl\u0119du na swoje obcesowe wypowiedzi (,,M\u00f3g\u0142bym stan\u0105\u0107 na \u015brodku Pi\u0105tej Alei i zastrzeli\u0107 kogo\u015b, a i tak nie straci\u0142bym \u017cadnych wyborc\u00f3w. To niewiarygodne\u201d), ale te\u017c jako jedyny w historii Stan\u00f3w Zjednoczonych przed obj\u0119ciem urz\u0119du prezydenta nie pe\u0142ni\u0142 wcze\u015bniej \u017cadnej publicznej funkcji, nie by\u0142 ani gubernatorem, ani senatorem, ani wiceprezydentem. Poza tym jako jedyny prezydent zosta\u0142 dwukrotnie postawiony w stan impeachmentu, czyli procedury usuni\u0119cia z urz\u0119du. Po raz pierwszy za szanta\u017c na prezydencie Ukrainy, kiedy to naciska\u0142 na Zelenskiego, by ten rozpocz\u0105\u0142 \u015bledztwo w sprawie Huntera Bidena (syna Joe), pod gro\u017ab\u0105 wstrzymania pomocy militarnej. Po raz drugi w zwi\u0105zku z szturmem na Kapitol po przegranych przez niego wyborach. Zosta\u0142 oskar\u017cony o pod\u017ceganie do insurekcji. \u0141\u0105cznie ma postawionych ponad 90 zarzut\u00f3w, co tylko utwierdza jego wyborc\u00f3w w przekonaniu, \u017ce establishment si\u0119 na niego uwzi\u0105\u0142 i pr\u00f3buje go zniszczy\u0107. Co jest zreszt\u0105 symptomatyczne, poziom zaufania ludzi do instytucji jest zale\u017cny od tego, czy ci na kt\u00f3rych g\u0142osowali sprawuj\u0105 dany urz\u0105d. W innym przypadku cz\u0119sto mamy do czynienia z licznymi teoriami spiskowymi, by wspomnie\u0107 Pizzagate.<\/p>\n\n\n\n
Zmiana przeciwnika w wy\u015bcigu o fotel prezydenta jest dla nowojorskiego biznesmena niekorzystna. Dop\u00f3ki by\u0142 nim Joe Biden, m\u00f3g\u0142 wybra\u0107 na wiceprezydenta swojego ,,og\u0142adzonego\u201d sobowt\u00f3ra i spokojnie p\u0142yn\u0105\u0107 do prezydentury. Po nieudanym zamachu na jego \u017cycie wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce wygrana jest ju\u017c przes\u0105dzona. Ikoniczne zdj\u0119cie z podniesion\u0105 pi\u0119\u015bci\u0105 i zakrwawionym uchem na tle powiewaj\u0105cej ameryka\u0144skiej flagi mia\u0142o by\u0107 zwiastunem oczekiwanego zwyci\u0119stwa. W\u00f3wczas to tragiczne wydarzenie zepchn\u0119\u0142o do defensywy Demokrat\u00f3w, kt\u00f3rzy nie do\u015b\u0107, \u017ce zmagali si\u0119 z uporem Bidena, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 ust\u0105pi\u0107 mimo podesz\u0142ego wieku, to nie mieli argumentu przebicia, czego\u015b, co jak wydarzenie w Pensylwanii na nowo zmobilizowa\u0142oby wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Du\u017co \u0142atwiej jest walczy\u0107 z wrogiem, kt\u00f3rego si\u0119 zna, wie czego si\u0119 po nim spodziewa\u0107, a jak do tego nie jest silnym przeciwnikiem zwyci\u0119stwo jest na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Kamala Harris, cho\u0107 przez ostatnie cztery lata by\u0142a wiceprezydentem, to raczej w cieniu swojego szefa. Kiedy si\u0119 z niego wy\u0142ania\u0142a, to zazwyczaj na swoj\u0105 niekorzy\u015b\u0107. Inna sprawa, \u017ce prawdopodobnie by\u0142a delegowana do trudnych spraw takich jak imigracja, by nie stanowi\u0107 konkurencji. I cho\u0107 liberalno-lewicowa ba\u0144ka zachwyca si\u0119 kandydatk\u0105, to raczej na zasadzie etykiet ni\u017c realnych dzia\u0142a\u0144. Cho\u0107 Trump stara si\u0119 j\u0105 przedstawi\u0107 jako szalon\u0105 lewicow\u0105 aktywistk\u0119, kt\u00f3ra zamieni USA w Wenezuel\u0119, to o pogl\u0105dach Harris nie wiele wiadomo. Ostatnim czasem udzieli\u0142a kilka wywiad\u00f3w, z kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o si\u0119 dowiedzie\u0107, \u017ce ma zamiar wprowadzi\u0107 kredyty podatkowe na dzieci czy tanie mieszkania, ale na pytania dziennikarzy o to, czym jej administracja b\u0119dzie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od tej Bidena nie potrafi odpowiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Tym, co wyr\u00f3\u017cnia Harris na tle Trumpa, to na pewno prawa reprodukcyjne i dost\u0119p do legalnej aborcji. To mi\u0119dzy innymi przez niego powo\u0142ani s\u0119dziowie do S\u0105du Najwy\u017cszego uchylili wyrok w sprawie Roe vs. Wade, kt\u00f3ry w latach 70. zalegalizowa\u0142 przerywanie ci\u0105\u017cy na szczeblu federalnym. Kandydatka Demokrat\u00f3w w roli przywr\u00f3cenia prawa do aborcji wypada do\u015b\u0107 wiarygodnie, szczeg\u00f3lnie na tle ,,mizoginistycznego\u201d Trumpa, jak chc\u0105 go okre\u015bla\u0107 liberalne media. Tym bardziej, \u017ce jego kandydatem na wiceprezydenta jest James David Vance, kt\u00f3ry jako zwolennik konserwatywnych pogl\u0105d\u00f3w twardo opowiada si\u0119 za ,,obron\u0105\u201d \u017cycia niepocz\u0119tego.<\/p>\n\n\n\n
Numer 2 Republikan\u00f3w pochodzi z Ohio, teren\u00f3w niegdy\u015b dobrze prosperuj\u0105cych, obecnie n\u0119kanych bezrobociem i bied\u0105. Popularno\u015b\u0107 zyska\u0142 dzi\u0119ki ,,Elegii dla bidok\u00f3w\u201d (hillbillies), czyli historii swojego niezbyt przyjemnego \u017cycia opisanej przez niego w ksi\u0105\u017cce, a nast\u0119pnie zekranizowanej. Konkluzja, kt\u00f3ra z niej si\u0119 wy\u0142ania jest prosta, ka\u017cdy jest kowalem swojego losu, wystarczy odpowiednia determinacja, by wyj\u015b\u0107 nawet z najwi\u0119kszego dna. M\u0142ody Vance, cho\u0107 z domu, w kt\u00f3rym si\u0119 nie przelewa\u0142o, z matk\u0105 uzale\u017cnion\u0105 od opioid\u00f3w (ogromny problem w USA), wychowywany g\u0142\u00f3wnie przez opieku\u0144cz\u0105, cho\u0107 surow\u0105 babk\u0119 poradzi\u0142 sobie w \u017cyciu (wst\u0105pi\u0142 do wojska, w zamian armia zafundowa\u0142a mu studia) a teraz jest kandydatem na wiceprezydenta. Pogl\u0105dy Vance\u2019a wynikaj\u0105 nie tyle z jego do\u015bwiadczenia, co raczej z interpretacji wydarze\u0144, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142. W Iraku na w\u0142asne oczy widzia\u0142 na czym polega interwencja Stan\u00f3w Zjednoczonych w odleg\u0142ych zak\u0105tkach \u015bwiata. Nie by\u0142o tam chwa\u0142y, a jak sam m\u00f3wi eksport w te rejony ameryka\u0144skich warto\u015bci to ponury \u017cart. S\u0105dzi te\u017c, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne problemy Stan\u00f3w takie jak uzale\u017cnienie od narkotyk\u00f3w, rosn\u0105ce nier\u00f3wno\u015bci, bezdomno\u015b\u0107 i niski wska\u017anik dzietno\u015bci s\u0105 skutkiem zbyt du\u017cej wolno\u015bci. Przeciwny jest zwi\u0105zkom homoseksualnym, aborcji i u\u0142atwieniem procedury rozwod\u00f3w. Najch\u0119tniej obyczajowo cofn\u0105\u0142by Ameryk\u0119 do lat 50., gdzie panowa\u0142 patriarchalny porz\u0105dek ,,nieska\u017cony\u201d hipisowsk\u0105 rewolucj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Ameryka mniej wi\u0119cej od lat 80. jest podzielona, a ta granica przede wszystkim przebiega wzd\u0142u\u017c pogl\u0105d\u00f3w \u015bwiatopogl\u0105dowych. Wraz z rozwojem dzia\u0142alno\u015bci George\u2019a Gallupa, a po nim kolejnych sonda\u017cowni, ich zadaniem sta\u0142o si\u0119 dzielenie elektoratu przez oburzenie, a tym co wzbudza\u0142o i wzbudza do dzisiaj najwi\u0119cej emocji jest w\u0142a\u015bnie kwestia aborcji i dost\u0119p do broni. Od tej pory albo aborcja jest morderstwem, bro\u0144 za\u015b oznacza wolno\u015b\u0107, albo odwrotnie. Zmieni\u0142 to troch\u0119 Bill Clinton, kt\u00f3ry w kampanii w 1992 r. u\u017cy\u0142 sformu\u0142owania ,,gospodarka g\u0142upcze\u201d, co mia\u0142o przekierowa\u0107 wyborc\u00f3w na te w\u0142a\u015bnie kwestie. Co nie zmienia faktu, \u017ce zar\u00f3wno aborcja jak i bro\u0144 s\u0105 istotne dla Amerykan\u00f3w i s\u0105 wyznacznikiem przynale\u017cno\u015bci politycznej. <\/p>\n\n\n\n
Trump, by zachowa\u0107 wzgl\u0119dn\u0105 neutralno\u015b\u0107, do tej pory stara\u0142 si\u0119 sprytnie omin\u0105\u0107 temat aborcji poprzez wpisywanie si\u0119 w tradycyjn\u0105 antyfederalistyczn\u0105 retoryk\u0119, jak niegdy\u015b Barry Goldwater, kt\u00f3ry sprzeciwia\u0142 si\u0119 decyzji S\u0105du Najwy\u017cszego w sprawie Brown kontra Rada Edukacji (oficjalnie zako\u0144czy\u0142a segregacj\u0119 rasow\u0105 w szkolnictwie), zas\u0142aniaj\u0105c si\u0119 prawem stan\u00f3w do niezale\u017cnego decydowania o sobie. Trump podobnie m\u00f3wi o aborcji. Fakt, \u017ce ustawa Roe vs. Wade zosta\u0142a uchylona na poziomie federalnym, wed\u0142ug niego nie oznacza, \u017ce zosta\u0142a zdelegalizowana ca\u0142kowicie, po prostu w jej sprawie powinny zadecydowa\u0107 legislatury stanowe. Wygodne stanowisko, kt\u00f3re jednocze\u015bnie gwarantuje poparcie konserwatyst\u00f3w, z drugiej unika cios\u00f3w w postaci przeciwnika przerywania ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
W zamierzeniu Trumpa Vance (pocz\u0105tkowo by\u0142 zdecydowanym przeciwnikiem biznesmena, oskar\u017ca\u0142 go o rozpad Ameryki, a nawet nazywa\u0142 Hitlerem, ale po ukajaniu zosta\u0142 przyj\u0119ty na ,,\u0142ono ojca\u201d i wynagrodzony niczym syn marnotrawny) mia\u0142 by\u0107 nie tylko konserwatywn\u0105 kotwic\u0105 w administracji Trumpa, ale te\u017c, cho\u0107 bli\u017cej mu dzi\u015b do elit rodem z Doliny Krzemowej, przedstawicielem wyborc\u00f3w z ,,pasa rdzy\u201d (swoje pochodzenie na ka\u017cdym wiecu podkre\u015bla). Z tym, \u017ce by\u0107 mo\u017ce by\u0142 idealnym kandydatem na wiceprezydenta, kiedy w grze by\u0142 Biden. Po zmianie w obozie Demokrat\u00f3w, mo\u017ce stanowi\u0107 obci\u0105\u017cenie. Jego wypowiedzi o nieszcz\u0119\u015bliwych ,,bezdzietnych kociarach\u201d, kt\u00f3re chc\u0105 uk\u0142ada\u0107 \u017cycie innym kobietom i sprawia\u0107 by r\u00f3wnie\u017c one by\u0142y niezadowolone ze swojego \u017cycia, zyska\u0142o s\u0142aw\u0119, cho\u0107 chyba w innej wersji ni\u017c si\u0119 tego spodziewa\u0142. Taylor Swift post o poparciu dla Kamali Harris podpisa\u0142a jako ,,bezdzietna kociara\u201d, a internet podchwyci\u0142. Zreszt\u0105 tego rodzaju dystans do siebie i krotochwilno\u015b\u0107 w sztabie Harris dzia\u0142aj\u0105 na plus, jak np. piosenka Charli XCX ,,Brat\u201d, czyli ,,Bachorzyca\u201d traktuj\u0105cy o kandydatce, kt\u00f3ry szybko sta\u0142 si\u0119 memem, a internet \u015bmia\u0142 si\u0119 z ni\u0105, nie z niej.<\/p>\n\n\n\n
Vance mo\u017ce by\u0107 te\u017c problematyczny dla Trumpa je\u017celi chodzi o polityk\u0119 zagraniczn\u0105. Zwolennik od\u015bwie\u017conej doktryny Monroe\u2019a jest atrakcyjny dla izolacjonistycznego elektoratu, ale ten znajduje si\u0119 raczej w ,,niebieskich\u201d stanach, czyli ju\u017c przekonanych. Swing states, czyli stany wahaj\u0105ce si\u0119, zamieszkuj\u0105 mi\u0119dzy innymi Polacy (Pensylwania, Michigan, Wisconsin), dla kt\u00f3rych pomoc ameryka\u0144ska w Ukrainie jest istotna, co zreszt\u0105 skrz\u0119tnie wykorzysta\u0142a Kamala Harris podczas debaty. Z tym, \u017ce stanowisko Trumpa jest w tej jak i wielu innych kwestiach nieczytelne. Cho\u0107 pogl\u0105d\u00f3w Trumpa na polityk\u0119 zagraniczn\u0105 nie mo\u017cna okre\u015bli\u0107 izolacjonizmem, to ju\u017c MAGA (Make America Great Again) jest jak najbardziej adekwatne. Odzyskanie przez Ameryk\u0119 miana niepodwa\u017calnej pot\u0119gi w jego przekonaniu oznacza zmienienie stosunk\u00f3w w NATO tak, by pozosta\u0142e pa\u0144stwa Europy \u0142o\u017cy\u0142y wi\u0119cej na zbrojenia. Ograniczenie migracji z Meksyku, bo Ameryka za gwarancj\u0119 miejsc pracy dostaje w zamian narkoman\u00f3w i przest\u0119pc\u00f3w. Ograniczenie eksportu z Chin, bo te nie do\u015b\u0107, \u017ce pozbawi\u0142y ludzi pracy w USA, to maj\u0105 nadwy\u017ck\u0119 handlow\u0105 w relacjach dwustronnych. No i wycofanie \u017co\u0142nierzy z Afganistanu (dokona\u0142o si\u0119 to ostatecznie za prezydentury Bidena i nie by\u0142 to najbardziej udany exodus w dziejach), bo mimo ogromnego wsparcia, Ameryka z tego nic nie mia\u0142a. Podsumowuj\u0105c polityka zagraniczna to dla Trumpa biznes, trzeba lokowa\u0107 tam, gdzie si\u0119 to op\u0142aca. St\u0105d, gdy twierdzi, \u017ce doprowadzi do pokoju w Europie \u015arodkowo-Wschodniej, mo\u017cna obawia\u0107 si\u0119 tego, \u017ce odb\u0119dzie si\u0119 to kosztem Ukrainy. Zreszt\u0105 istnieje takie przekonanie, \u017ce je\u017celi wygra Trump to dobrze dla Izraela, a \u017ale dla Ukrainy, je\u017celi Harris odwrotnie. Trump ma zazwyczaj dobre kontakty z nacjonalistycznymi przyw\u00f3dcami, st\u0105d Binjamin Netanjahu jest na li\u015bcie jego potencjalnych sojusznik\u00f3w. Harris ma natomiast za sob\u0105 elektorat ludzi m\u0142odych, kt\u00f3rzy cz\u0119sto opowiadaj\u0105 si\u0119 po stronie palesty\u0144skiej. Z drugiej strony Trump cho\u0107 ju\u017c rz\u0105dzi\u0142, to jest na tyle nieprzewidywalny, \u017ce nie wiadomo czego si\u0119 po nim spodziewa\u0107. Harris nie rz\u0105dzi\u0142a i do tej pory nie przedstawi\u0142a jasnego stanowiska w kwestii polityki zagranicznej, ale je\u017celi chodzi o Ukrain\u0119 to raczej powinna by\u0107 kontynuatork\u0105 polityki Bidena.<\/p>\n\n\n\n
Wybory w USA wygrywa si\u0119 w stanach swinguj\u0105cych. Obecnie s\u0105 to Pensylwania, Michigan, Wisconsin, Arizona, Nevada, Georgia. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce ostatecznie g\u0142osuj\u0105 elektorzy w liczbie zbli\u017conej do cz\u0142onk\u00f3w Kongresu, nie wygrywa ten kandydat kt\u00f3ry zdob\u0119dzie og\u00f3lnie najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 g\u0142os\u00f3w, ale ten, kt\u00f3rego g\u0142osy b\u0119d\u0105 przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na ilo\u015b\u0107 elektor\u00f3w w danym stanie. Oczywi\u015bcie to si\u0119 zmienia w skutek migracji, ale niekt\u00f3re stany s\u0105 od d\u0142u\u017cszego czasu zabetonowane jak Kalifornia, w kt\u00f3rej zawsze, tj. od mniej wi\u0119cej dwudziestu lat, wygrywaj\u0105 Demokraci, czy Teksas, gdzie ca\u0142\u0105 pul\u0119 bior\u0105 Republikanie. Co oznacza, \u017ce kandydaci prowadz\u0105 kampani\u0119 g\u0142\u00f3wnie tam, gdzie raz wygrywaj\u0105 jedni, raz drudzy. I to problemy tych ludzi staraj\u0105 si\u0119 rozwi\u0105za\u0107, reszt\u0119 ignoruj\u0105c. Na ile ten system jest sprawiedliwy, a na ile archaiczny (w momencie ustanowienia go, czyli jakie\u015b 230 lat temu, USA nie posiada\u0142y wi\u0119kszej po\u0142owy swojego terytorium) musz\u0105 ju\u017c rozstrzygn\u0105\u0107 ameryka\u0144scy wyborcy.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 Kamala Harris mia\u0142a pono\u0107 wygra\u0107 debat\u0119 z Donaldem Trumpem, to sonda\u017ce tego nie potwierdzaj\u0105. W sprawach tak istotnych dla Amerykan\u00f3w jak gospodarka czy imigracja bardziej ufaj\u0105 Trumpowi, Harris jest wiarygodna w kwestiach \u015bwiatopogl\u0105dowych i ochronie \u015brodowiska. Co nie dziwi, Trump jawi si\u0119 jako silny przyw\u00f3dca, kt\u00f3ry zreszt\u0105 postawi\u0142 mur na granicy z Meksykiem i obni\u017cy\u0142 podatki. Harris natomiast nie bardzo radzi\u0142a sobie z migracj\u0105 i jest zwolenniczk\u0105 wi\u0119kszych wydatk\u00f3w. Migracja to pi\u0119ta achillesowa Harris i a\u017c dziwne, \u017ce Trump nie wykorzysta\u0142 tego podczas debaty. Zamiast tego wola\u0142 si\u0119 p\u0142awi\u0107 w zachwycie nad sob\u0105 i swoimi wiecami. Je\u017celi chodzi o kwesti\u0119 \u015brodowiska, to Trump wycofa\u0142 si\u0119 z porozumienia paryskiego i zni\u00f3s\u0142 rozporz\u0105dzenia dotycz\u0105ce klimatu, wi\u0119c nawet nie stara si\u0119 udawa\u0107, \u017ce jest zagorza\u0142ym ,,klimatyst\u0105\u201d, Harris wr\u0119cz odwrotnie. Chocia\u017c je\u017celi chodzi o zdobycie wyborc\u00f3w w wa\u017cnym stanie idee si\u0119gaj\u0105 bruku, jak np. w przypadku frackingu, czyli szczelinowania polegaj\u0105cego na wydobywaniu gazu z \u0142upk\u00f3w, kt\u00f3re zanieczyszczaj\u0105 wod\u0119. Pocz\u0105tkowo si\u0119 temu sprzeciwia\u0142a, jednak kiedy chodzi\u0142o o zdobycie g\u0142os\u00f3w w Pensylwanii, w kt\u00f3rej fracking jest wa\u017cn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 gospodarki, przewidywalnie zmieni\u0142a zdanie.<\/p>\n\n\n\n
Jak pisa\u0142 politolog Philip Converse, to co czyni wyborc\u0119 umiarkowanym, to niewielka wiedza o polityce. W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX wieku by\u0142o wielu umiarkowanych. Na co zreszt\u0105 w\u00f3wczas narzekano, poniewa\u017c partie nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 istotnie mi\u0119dzy sob\u0105, co utrudnia\u0142o wyb\u00f3r. Dzisiaj zamieni\u0142o si\u0119 to co\u015b w rodzaj ,,megato\u017csamo\u015bci\u201d (zjawisko nazwane tak przez Lillian\u0119 Mason), co oznacza \u017ce pogl\u0105dy polityczne dominuj\u0105 nad takimi elementami osobowo\u015bci jak rasa, p\u0142e\u0107 czy religia. Cho\u0107 podzia\u0142y w Stanach Zjednoczonych istnia\u0142y od zawsze, by si\u0119gn\u0105\u0107 do korzeni federali\u015bci spierali si\u0119 z republikanami, to prawdziwa stronniczo\u015b\u0107 nasta\u0142a wraz z rozwojem telewizji kablowych. W latach 1950-1980, gdy istnia\u0142y tylko trzy du\u017ce sieci ABC, NBS, CBS polaryzacja by\u0142a najmniejsza w historii, po pierwsze dlatego, \u017ce nadawcy kierowali si\u0119 wzgl\u0119dnym obiektywizmem (ustawa o doktrynie uczciwo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 uchyli\u0142a administracja Reagana), po drugie, program informacyjny mie\u015bci\u0142 si\u0119 w ram\u00f3wce, st\u0105d ludzie kt\u00f3rzy wzgl\u0119dnie interesowali si\u0119 polityk\u0105 ogl\u0105dali go i na tej podstawie g\u0142osowali. Wraz z rozwojem telewizji kablowych ci, kt\u00f3rzy byli zainteresowani polityk\u0105 wybierali stacj\u0119 najbli\u017csz\u0105 ich pogl\u0105dom i tym samym zamykali si\u0119 w swojej ba\u0144ce, cz\u0119sto si\u0119 radykalizuj\u0105c, pozostali za\u015b wycofywali si\u0119 z niej w og\u00f3le. Internet tylko spot\u0119gowa\u0142 i zacementowa\u0142 te podzia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
I tak oto mamy podzielon\u0105 Ameryk\u0119, a w jej sercu wybory. Na razie zar\u00f3wno celebryta jak i bachorzyca id\u0105 niemal \u0142eb w \u0142eb. 47 prezydentem Stan\u00f3w Zjednoczonych zostanie ten, kt\u00f3remu uda si\u0119 przekona\u0107 do siebie nie ow\u0142adni\u0119tych ,,megato\u017csamo\u015bci\u0105\u201d, lecz kieruj\u0105cych si\u0119 argumentami wyborc\u00f3w stan\u00f3w swinguj\u0105cych. Cho\u0107 wczesne g\u0142osowanie, g\u0142\u00f3wnie korespondencyjne, ju\u017c si\u0119 zacz\u0119\u0142o oficjaln\u0105 dat\u0105 wybor\u00f3w jest 5 listopada. Odliczanie czas zacz\u0105\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tegoroczne wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych mia\u0142y by\u0107 jednymi z nudniejszych. Ostatnie kilka miesi\u0119cy zmieni\u0142y wszystko. Na tle zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142ego Joe Bidena Donald Trump (m\u0142odszy o zaledwie trzy lata od swojego oponenta!) jawi\u0142 si\u0119 jako ekstrawagancki m\u0142odzieniaszek. Powolne ruchy tego pierwszego, mylenie dat i os\u00f3b, zacinanie si\u0119 w \u015brodku zdania nie wygl\u0105da\u0142o najlepiej. Skumulowanie tego wszystkiego … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1125,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0},"categories":[148],"tags":[614,616,168,615,617,151,87],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1123"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1123"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1129,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1123\/revisions\/1129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1125"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}