Czy polityk po przekroczeniu drzwi z napisem ,,w\u0142adza\u201d wy\u0142\u0105cza swoj\u0105 moralno\u015b\u0107, a t\u0105 kt\u00f3r\u0105 si\u0119 pos\u0142uguje u\u017cywa w celach czystko cynicznych?<\/p>\n\n\n\n
Jonathan Haidt wyr\u00f3\u017cni\u0142 sze\u015b\u0107 warto\u015bci moralnych: Opieka\/Krzywda, Lojalno\u015b\u0107\/Zdrada, Wolno\u015b\u0107\/Ucisk, Autorytet\/Bunt, \u015awi\u0119to\u015b\u0107\/Profanacja, Sprawiedliwo\u015b\u0107\/Oszustwo. To, kt\u00f3re z powy\u017cszych s\u0105 dla nas najistotniejsze, warunkuje pogl\u0105dy polityczne. I tak dla lewicy najwa\u017cniejsze s\u0105 kwestie opieki i sprawiedliwo\u015bci, libertarianie szczeg\u00f3lnie ceni\u0105 sobie wolno\u015b\u0107, a dla prawicy istotne s\u0105 wszystkie powy\u017csze normy moralne. W przesz\u0142o\u015bci politycy zdaj\u0105c sobie spraw\u0119, \u015bwiadomie lub nie, z wyznawanych przez dane grupy zasad, akcentowali te, kt\u00f3re w danym elektoracie by\u0142y najistotniejsze. O ile kilka dekad temu warto\u015bci, kt\u00f3re g\u0142osi\u0142 dany polityk by\u0142y \u015bci\u015ble skorelowane z jego w\u0142asnymi, dzisiaj mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce pe\u0142ni\u0105 ju\u017c coraz bardziej funkcje utylitarne. Z tego te\u017c wzgl\u0119du tradycyjne podzia\u0142y zaczerpni\u0119te z rewolucyjnej Francji ko\u0144ca XVIII wieku wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie straci\u0142y na znaczeniu.<\/p>\n\n\n\n
Kiedy\u015b polityk deklaruj\u0105cy wzmocnienie granic, ograniczenie imigracji kosztem niestosowania si\u0119 do um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych (jak np. prawo do azylu), daj\u0105cy przyzwolenie s\u0142u\u017cbom granicznym na stosowanie wobec migrant\u00f3w przemocy (np. pushbacki), zapowiadaj\u0105cy wpisanie prywatnych firm na list\u0119 strategicznych, co oznacza ograniczenie praw w\u0142a\u015bcicieli do swobodnego dysponowania ich kapita\u0142em (Polsat i TVN) by\u0142by definiowany jako prawicowy, narodowo-konserwatywny. Tymczasem opis powy\u017cszych dzia\u0142a\u0144 dotyczy rz\u0105du Donalda Tuska, niegdy\u015b uto\u017csamianego z liberalnym. Czy to oznacza, \u017ce lider Platformy z gda\u0144skiego libera\u0142a przeistoczy\u0142 si\u0119 w og\u00f3lnopolskiego narodowca? Ma\u0142o prawdopodobne, zw\u0142aszcza, \u017ce opr\u00f3cz powy\u017cszych zapowiedzi, jest zwolennikiem legalnej aborcji i zwi\u0105zk\u00f3w LGBTQ, postulat\u00f3w bardziej kojarzonych z progresywistami ni\u017c zwolennikami ,,zamkni\u0119tych granic\u201d. Zreszt\u0105 podobnie jak Rafa\u0142 Trzaskowski, kt\u00f3ry w ci\u0105gu ostatnich miesi\u0119cy z ucznia Geremka, ,,krzewiciela\u201d funku nad Wis\u0142\u0105 i wszelkich ,,nowoczesnych\u201d nowinek przeistoczy\u0142 si\u0119 w zwolennika gospodarki narodowej i przeciwnika migracji. Sk\u0105d wi\u0119c te deklaracyjne rozbie\u017cno\u015bci? A no st\u0105d, \u017ce takie s\u0105 obecnie nastroje spo\u0142eczne wyra\u017cone w sonda\u017cach, a Donald Tusk i Rafa\u0142 Trzaskowski jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 polityk\u00f3w XXI wieku publicznie nie ma \u017cadnych przekona\u0144 opr\u00f3cz populistycznych. Zreszt\u0105 podobnie jak ich najwi\u0119ksi konkurenci. W latach 90. w\u00f3wczas jeszcze Porozumienie Centrum pod wp\u0142ywem sonda\u017cy zrezygnowa\u0142o z tworzenia chadecji w Polsce, by na jej miejsce powsta\u0142o Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107, czyli partia \u0142\u0105cz\u0105ca w sobie elementy narodowe z socjalnymi.<\/p>\n\n\n\n
W XIX wieku Nietzsche pisa\u0142, \u017ce ,,B\u00f3g umar\u0142\u201d, co oznacza\u0142o ni mniej ni wi\u0119cej, \u017ce rola religii w \u00f3wczesnym \u015bwiecie straci\u0142a na znaczeniu, a przez to warto\u015bci moralne przypisane chrze\u015bcija\u0144stwu. Dzisiaj mo\u017cemy uzna\u0107, \u017ce w polityce ideologie sensu stricto umar\u0142y na rzecz postmodernistycznego populizmu. Nie ma ju\u017c libera\u0142\u00f3w, konserwatyst\u00f3w, socjalist\u00f3w, prawicy czy lewicy w tradycyjnym rozumieniu, a jedynie has\u0142a wyci\u0105gane z poszczeg\u00f3lnych ideologii w zale\u017cno\u015bci od ich popularno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie, oczywi\u015bcie w taki spos\u00f3b, by przeciwstawia\u0142y uczciwy lud skorumpowanym elitom.<\/p>\n\n\n\n
\u015awiat si\u0119 zmienia i cho\u0107 wci\u0105\u017c dla wyborc\u00f3w o lewicowych przekonaniach najistotniejsze b\u0119d\u0105 kwestie zwi\u0105zane z ochron\u0105 najs\u0142abszych i uczciwo\u015b\u0107 rozumiana jako r\u00f3wno\u015b\u0107, a prawica b\u0119dzie ceni\u0142a tradycj\u0119, rodzin\u0119 i warto\u015bci religijne, to b\u0119d\u0105 one fluktuowa\u0107 dostosowuj\u0105c si\u0119 do p\u0142ynnej rzeczywisto\u015bci. Oznacza to, \u017ce z palety dost\u0119pnych warto\u015bci wyborcy b\u0119d\u0105 wybiera\u0107 i wybieraj\u0105 niekoniecznie te, kt\u00f3re dotychczas by\u0142y kojarzone z lewicowymi czy prawicowymi. Socjalistyczny ateista mo\u017ce ceni\u0107 warto\u015bci rodzinne, progresywista obyczajowy wolny rynek, a konserwatysta nie wierzy\u0107 w Boga.<\/p>\n\n\n\n
Wybor\u00f3w nie wygrywa si\u0119 poprzez przekonanie wyborc\u00f3w do swoich pogl\u0105d\u00f3w, ale poprzez odniesienie si\u0119 do ich w\u0142asnych. A \u017ceby przekona\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 najlepiej korzysta\u0107 z ca\u0142ego wachlarza norm moralnych, a ni\u017celi zwraca\u0107 si\u0119 tylko do w\u0142asnej ba\u0144ki ideologicznej. Zw\u0142aszcza, \u017ce ,,betonowi\u201d zwolennicy z braku alternatywy nie zrezygnuj\u0105 z popieranej dot\u0105d partii, czego \u015bwietnym przyk\u0142adem jest polska scena polityczna. Najwi\u0119ksze poparcie maj\u0105 te partie, kt\u00f3rych przekaz jest rozmyty ideologicznie. Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 z jednej strony g\u0142osi konserwatyzm, z drugiej wprowadza socjalne rozwi\u0105zania. Platforma Obywatelska niby jest liberalna, ale, jak powy\u017cej, coraz bardziej te\u017c narodowa. Z kolei Lewica, kt\u00f3ra trwa konsekwentnie przy progresywnych has\u0142ach po\u0142\u0105czonych z socjalnymi rozwi\u0105zaniami w gospodarce sukcesywnie traci poparcie z braku takiego profilu wyborczego. Konfederacja co prawda pnie si\u0119 ku g\u00f3rze, ale nie jest to pu\u0142ap daj\u0105cy jej wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w, by rz\u0105dzi\u0107. W dobie plemienno\u015bci szczeg\u00f3lnie liczy si\u0119 umiarkowane centrum, kt\u00f3re poprze to ugrupowanie, kt\u00f3re b\u0119dzie potrafi\u0142o przem\u00f3wi\u0107 do l\u0119k\u00f3w i wra\u017cliwo\u015bci ludzi. A ci kieruj\u0105 si\u0119 nie XIX-wiecznymi ideologiami, ale warto\u015bciami moralnymi i plemienno\u015bci\u0105. Bo poza etycznym kodem post\u0119powania jest jeszcze inny czynnik motywuj\u0105cy wyborc\u00f3w, st\u0105d ochoczo stosowany przez polityk\u00f3w. Zawiera si\u0119 w maksymie divide et impera, czyli dziel i rz\u0105d\u017a. Nic tak nie mobilizuje wyborc\u00f3w jak wsp\u00f3lny wr\u00f3g, kt\u00f3rego trzeba odgrodzi\u0107 kordonem sanitarnym, oczywi\u015bcie pod pozorem walki o demokracj\u0119, a w rzeczywisto\u015bci w\u0142adz\u0119. Tej lekcji, oczywi\u015bcie z wyj\u0105tkiem plemienno\u015bci, nie odrobili Demokraci w Stanach Zjednoczonych, ale po ostatnim roku mo\u017cemy \u015bmia\u0142o stwierdzi\u0107, \u017ce Platforma Obywatelska czy Donald Trump ju\u017c tak. A \u017ce wydaje si\u0119 to cyniczne? C\u00f3\u017c, dla polityk\u00f3w dop\u00f3ki si\u0119 wygrywa, nie stanowi to wi\u0119kszego problemu. Dla wyborc\u00f3w bardziej istotne od tego, jakimi, i czy w og\u00f3le, warto\u015bciami kieruj\u0105 si\u0119 politycy, jest to czy spe\u0142niaj\u0105 swoje obietnice.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czy polityk po przekroczeniu drzwi z napisem ,,w\u0142adza\u201d wy\u0142\u0105cza swoj\u0105 moralno\u015b\u0107, a t\u0105 kt\u00f3r\u0105 si\u0119 pos\u0142uguje u\u017cywa w celach czystko cynicznych? Jonathan Haidt wyr\u00f3\u017cni\u0142 sze\u015b\u0107 warto\u015bci moralnych: Opieka\/Krzywda, Lojalno\u015b\u0107\/Zdrada, Wolno\u015b\u0107\/Ucisk, Autorytet\/Bunt, \u015awi\u0119to\u015b\u0107\/Profanacja, Sprawiedliwo\u015b\u0107\/Oszustwo. To, kt\u00f3re z powy\u017cszych s\u0105 dla nas najistotniejsze, warunkuje pogl\u0105dy polityczne. I tak dla lewicy najwa\u017cniejsze s\u0105 kwestie opieki i sprawiedliwo\u015bci, libertarianie … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1159,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0},"categories":[16],"tags":[622,52,262,404,623,58],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1158,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1157\/revisions\/1158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}