Polacy kochaj\u0105 przegrane zrywy narodowe, bo maj\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o naszej wy\u017cszo\u015bci moralnej. My walczymy o imponderabilia, reszta tylko wtedy, gdy ma szans\u0119 wygra\u0107. Ta romantyzacja, kt\u00f3ra doskonale sprawdza si\u0119 w literaturze, powinna ust\u0105pi\u0107 na rzecz realizmu w podejmowaniu decyzji politycznych. Drog\u0105 do tego celu jest odmitologizowanie naszej historii poprzez bolesn\u0105 dla dumy narodowej jej analiz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Powstanie Warszawskie jest jednym z wielu takich przyk\u0142ad\u00f3w, gdzie naiwno\u015b\u0107 wygra\u0142a z rozwag\u0105. W szkole uczy si\u0119 nas o dzielnych bohaterach i niez\u0142omnych dow\u00f3dcach, kt\u00f3rzy w sercu maj\u0105c ojczyzn\u0119 \u201ena \u015bmier\u0107 id\u0105 po kolei, jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec\u201d. Nikt nie zadaje pyta\u0144 o sens i szans\u0119 powodzenia takiego zrywu, liczy si\u0119 ofiarno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Decyzja o wybuchu powstania by\u0142a bezsensowna nie tylko dlatego, \u017ce nie by\u0142o realnych szans na wygran\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c z tego wzgl\u0119du, \u017ce losy Polski w momencie jego rozpocz\u0119cia by\u0142y ju\u017c przes\u0105dzone. Po Stalingradzie by\u0142o ju\u017c jasne, \u017ce tereny nale\u017c\u0105ce do Rzeczpospolitej znajd\u0105 si\u0119 w sowieckiej strefie wp\u0142yw\u00f3w, co zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej potwierdzone w Teheranie, gdzie dosz\u0142o do spotkania tzw. Wielkiej Tr\u00f3jki, czyli przedstawicieli USA, ZSRR i Wielkiej Brytanii. Decyzja by\u0142a motywowana tym, \u017ce dla Franklina Delano Roosevelta i Winstona Churchilla istotniejszym od wolnej Polski by\u0142 sojusz z Rosj\u0105 Sowieck\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a przej\u0105\u0107 walk\u0119 z nazistami na froncie wschodnim. To w ramach te\u017c tych ustale\u0144 polski rz\u0105d na uchod\u017actwie pod du\u017cym wp\u0142ywem Brytyjczyk\u00f3w, ale te\u017c Amerykan\u00f3w, kt\u00f3rzy sugerowali, by wojska radzieckie traktowa\u0107 jak sprzymierze\u0144c\u00f3w, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wsp\u00f3\u0142pracy z Armi\u0105 Czerwon\u0105 podczas tzw. Akcji Burza, czyli dzia\u0142a\u0144 zbrojnych na wschodzie Polski wymierzonych przeciw Niemcom w momencie za\u0142amania si\u0119 ich pot\u0119gi. To w\u00f3wczas Polacy mogli przekona\u0107 si\u0119 po raz kolejny, \u017ce Sowietom nie nale\u017cy ufa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Bowiem w 1939 r. Polska zosta\u0142a napadni\u0119ta nie tylko przez hitlerowskie Niemcy, ale tak\u017ce przez Zwi\u0105zek Radziecki. Mimo to, pod wp\u0142ywem Anglosas\u00f3w polski rz\u0105d na uchod\u017actwie szed\u0142 na r\u00f3\u017cnego rodzaju kompromisy ze swoim wrogiem, jakim w szczeg\u00f3lno\u015bci by\u0142 pakt Sikorski \u2013 Majski, zerwany w 1943r. przez Sowiet\u00f3w na skutek stanowiska polskiego rz\u0105du po odkryciu grob\u00f3w polskich oficer\u00f3w w Katyniu, zamordowanych tam w 1940r. Akcja Burza wi\u0119c nie by\u0142a a\u017c takim zaskoczeniem, kiedy po rzekomej wsp\u00f3\u0142pracy Sowieci aresztowali, wywozili do oboz\u00f3w, b\u0105d\u017a nawet mordowali polskich \u017co\u0142nierzy. Najpierw na Wo\u0142yniu, p\u00f3\u017aniej w Wilnie w ramach operacji Ostra Brama, a p\u00f3\u017aniej we Lwowie i Lublinie.<\/p>\n\n\n\n
Przed wybuchem powstania te informacje by\u0142y znane polskiemu dow\u00f3dztwu, mimo to koncepcja insurekcji zak\u0142ada\u0142a zdobycie miasta, tak by Sowiet\u00f3w wita\u0107 jako gospodarze, a nie bierne spo\u0142ecze\u0144stwo i rozmawia\u0107 z nimi jak z r\u00f3wnym sobie partnerem. Nie spos\u00f3b opisa\u0107 naiwno\u015bci tego rozumowania. Zak\u0142adaj\u0105c nawet, \u017ce jakim\u015b cudem m\u0142odzi Polacy z butelk\u0105 z benzyn\u0105 pokonaliby po z\u0119by uzbrojonych hitlerowc\u00f3w, to kraj przej\u0119liby Rosjanie, bo wcze\u015bniej zagwarantowa\u0142 im to Churchill i Roosevelt w Teheranie. Odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci w og\u00f3le nie wchodzi\u0142o w gr\u0119, pomog\u0142o jedynie Sowietom wybi\u0107 polsk\u0105 inteligencj\u0119, przez co \u0142atwiej by\u0142o im montowa\u0107 komunizm nad Wis\u0142\u0105. Nie po to Stalin powo\u0142a\u0142 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego z Edwardem Os\u00f3bk\u0105 \u2013 Morawskim na czele (formalnie w Lublinie, ale w rzeczywisto\u015bci w Moskwie), czyli co\u015b na kszta\u0142t przysz\u0142ego rz\u0105du polskiego pod patronatem sowieckim, \u017ceby po wkroczeniu do Warszawy rozmawia\u0107 z Borem-Komorowskim. Zreszt\u0105 o tym m\u00f3g\u0142 przekona\u0107 si\u0119 te\u017c polski premier Stanis\u0142aw Miko\u0142ajczyk, kt\u00f3ry po przybyciu do Moskwy, zosta\u0142 przyj\u0119ty przez J\u00f3zefa Stalina z kilkudniowym op\u00f3\u017anieniem, tylko po to, by mu zakomunikowa\u0107, \u017ce nie ma o czym z nim rozmawia\u0107 i odes\u0142a\u0107 go do przedstawicielstwa PKWN.<\/p>\n\n\n\n
Oficjalnie pr\u0105cy do powstania dow\u00f3dcy pono\u0107 kierowali si\u0119 s\u0142abn\u0105c\u0105 pozycj\u0105 Niemiec, co symbolizowa\u0107 mia\u0142 nieudany zamach Stauffenberga na Hitlera i cofaj\u0105cymi si\u0119 Niemcami z teren\u00f3w Bia\u0142orusi, a tak\u017ce entuzjastyczn\u0105 postaw\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy, kt\u00f3rzy chcieli pom\u015bci\u0107 zbrodnie nazistowskie. Wojska hitlerowskie rzeczywi\u015bcie by\u0142y w odwrocie, ale w lipcu 1944 roku na przedpolach Warszawy ich pozycja nie by\u0142a s\u0142aba, co zreszt\u0105 potwierdza\u0142 te\u017c polski wywiad. A Warszawiacy je\u017celi nawet pocz\u0105tkowo byli gotowi na wybuch powstania, to tylko dlatego \u017ce nie mieli pe\u0142nej wiedzy dotycz\u0105cej dysproporcji si\u0142 i decyzji politycznych podj\u0119tych w Teheranie. Duch bojowy i bohaterstwo nie zast\u0105pi\u0105 uzbrojenia, kt\u00f3re w momencie wybuchu powstania mia\u0142 co si\u00f3dmy \u017co\u0142nierz AK. Wojsko za\u015b jest po to, by ch\u0142odzi\u0107 entuzjazm ludno\u015bci cywilnej w momencie, gdy szansa na wygran\u0105 jest r\u00f3wna zeru, a ju\u017c na pewno nie podejmowa\u0107 decyzji pod wp\u0142ywem emocji spo\u0142ecze\u0144stwa. Zreszt\u0105 ci sami mieszka\u0144cy stolicy kilka dni p\u00f3\u017aniej obwiniali powsta\u0144c\u00f3w za rze\u017a, kt\u00f3ra dokonywa\u0142a si\u0119 na ulicach kolejnych dzielnic.<\/p>\n\n\n\n
St\u0105d zaskakuj\u0105cym jest fakt, \u017ce przy braku amunicji i uzbrojenia pomniejszonej m.in. na skutek odsy\u0142ania jej na front wschodni w ramach Akcji Burza, sukcesywnego przejmowania magazyn\u00f3w z broni\u0105 przez nazist\u00f3w, ograniczonej liczebno\u015bci Armii Krajowej, wci\u0105\u017c silnej armii niemieckiej i niepewno\u015bci co do Stalina, a tak\u017ce wyra\u017anej instrukcji Wodza Naczelnego o tym, \u017ce akcja zbrojna mo\u017cliwa jest tylko, gdy zajd\u0105 ku niej odpowiednie warunki, dow\u00f3dcy tacy jak Leopold Okulicki, Jan Rzepecki, Tadeusz Pe\u0142czy\u0144ski i Antoni Chru\u015bciel (,,Monter\u201d) d\u0105\u017cyli do wybuchu powstania. Zreszt\u0105 temu ostatniemu zawdzi\u0119czamy ostateczn\u0105 decyzj\u0119 o jego wybuchu, bowiem to za spraw\u0105 jego meldunku dotycz\u0105cego forsowania Wis\u0142y przez wojska sowieckie, B\u00f3r Komorowski podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o wybuchu powstania. Mimo, \u017ce chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej szef wywiadu AK Kazimierz Iranek-Osmecki zameldowa\u0142 co\u015b zupe\u0142nie przeciwnego. Emocje zwyci\u0119\u017cy\u0142y nad zdrowym rozs\u0105dkiem.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze na pocz\u0105tku lipca W\u00f3dz Naczelny Polskich Si\u0142 Zbrojnych Kazimierz Sosnkowski w depeszy do G\u0142\u00f3wnego Dow\u00f3dcy AK Bora-Komorowskiego wyra\u017anie informowa\u0142, \u017ce wybuch powstania nie ma realnych szans na powodzenie i nie nale\u017cy go wszczyna\u0107, co by\u0142o zgodne z ,,instrukcj\u0105 pa\u017adziernikow\u0105\u201d przygotowan\u0105 rok wcze\u015bniej przez Rz\u0105d RP na uchod\u017actwie, w kt\u00f3rym by\u0142y jasno okre\u015blone warunki pod kt\u00f3rymi mo\u017cna rozpocz\u0105\u0107 powstanie, czyli gdy Niemcy utrzymaj\u0105 front wschodni do czasu przybycia wojsk alianckich, sojusznicy prze\u015bl\u0105 niezb\u0119dn\u0105 bro\u0144 Armii Krajowej, a tak\u017ce zrzuc\u0105 do kraju Samodzieln\u0105 Brygad\u0119 Spadochronow\u0105 genera\u0142a Sosabowskiego, a ponadto za\u0142amie si\u0119 niemiecka machina wojenna. Jak wiemy, w dniu 1 sierpnia 1944 roku \u017caden z tych warunk\u00f3w nie by\u0142 spe\u0142niony. Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej s\u0142aby psychicznie i ulegaj\u0105cy wp\u0142ywom dow\u00f3dca AK, kt\u00f3rym prawdopodobnie w og\u00f3le nie powinien zosta\u0107, zmieni\u0142 zdanie. Miedzy innymi za spraw\u0105 Leopolda Okulickiego, kt\u00f3rego Sosnkowski wys\u0142a\u0142 do kraju z misj\u0105 powstrzymania insurekcji. Posta\u0107 tyle\u017c tragiczn\u0105, co enigmatyczn\u0105, bowiem ,,Kobra\u201d zna\u0142 doskonale spos\u00f3b dzia\u0142ania Sowiet\u00f3w (by\u0142 wi\u0119ziony przez NKWD), poza tym wraca\u0142 z Zachodu, wi\u0119c zna\u0142 postanowienia tehera\u0144skie, mimo to nie wiedzie\u0107 czemu niemal op\u0119ta\u0144czo d\u0105\u017cy\u0142 do wybuchu powstania.<\/p>\n\n\n\n
Wygl\u0105da na to, \u017ce chwila chwa\u0142y i ch\u0119\u0107 mesjanistycznego pobudzenia sumienia narod\u00f3w, kt\u00f3rych rzekomo mia\u0142a dotkn\u0105\u0107 powsta\u0144cza Warszawa by\u0142y istotniejsze dla niekt\u00f3rych dow\u00f3dc\u00f3w ni\u017c \u017cycie w\u0142asnych \u017co\u0142nierzy. Tylko \u017ce tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce wolno\u015b\u0107 aliant\u00f3w zachodnich nie przysz\u0142a wraz z daremn\u0105 ofiar\u0105 z Polak\u00f3w, ale wraz z zimnymi kalkulacjami i zgni\u0142ymi sojuszami, ,,sumienie\u201d za\u015b zosta\u0142o niewzruszone.<\/p>\n\n\n\n
Powstanie realnie trwa\u0142o trzy dni a mo\u017ce i jeszcze kr\u00f3cej, bo ju\u017c pierwszego dnia nie uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 planu jakim by\u0142o odbicie most\u00f3w, zdobycie lotnisk i linii kolejowych. Przez kolejne 60 dni trwa\u0142a ju\u017c pacyfikacja miasta i rze\u017a ludno\u015bci cywilnej, a wojska sowieckie nie wesz\u0142y do stolicy jak twierdzi\u0142 Chru\u015bciel, tylko spokojnie w oparach bimbru przypatrywa\u0142y si\u0119 pacyfikacji miasta. Bowiem dla Stalina by\u0142a to idealna sytuacja, gdzie najlepsza m\u0142odzie\u017c wrogiej dla Sowiet\u00f3w stolicy wykrwawia si\u0119 w walce z ich innym wrogiem jakim ju\u017c w\u00f3wczas by\u0142a III Rzesza. Z tego te\u017c powodu dyktator ZSRR utrudnia\u0142 zrzuty anglosaskiej broni, amunicji i lek\u00f3w dla armii powsta\u0144czej. Jednak to nie we wrogim dla pa\u0144stwa polskiego Stalinie powinni\u015bmy szuka\u0107 winnego, tylko w decyzjach dow\u00f3dc\u00f3w, a ci jak wiemy zawiedli. Ich obowi\u0105zkiem by\u0142o zaplanowa\u0107 t\u0119 bitw\u0119 tak, by by\u0142a zgodna z regu\u0142ami sztuki wojennej, czyli, jak przestrzega\u0142 genera\u0142 W\u0142adys\u0142aw Anders, przede wszystkim nie powinna by\u0107 podejmowana, gdy nie ma szans na zwyci\u0119stwo, zw\u0142aszcza gdy wok\u00f3\u0142 jest du\u017ce skupisko ludno\u015bci cywilnej.<\/p>\n\n\n\n
Nic to, gdyby pomys\u0142odawcy tej samob\u00f3jczej walki sami szli do walki i gin\u0119li za swoj\u0105 spraw\u0119, niestety pod\u0142\u00f3g ich decyzji gin\u0119li nie oni (wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich prze\u017cy\u0142a wojn\u0119), ale m\u0142odzie\u017c Warszawy, kt\u00f3ra bezgranicznie ufa\u0142a swoim dow\u00f3dcom, a tak\u017ce ludno\u015b\u0107 cywilna, kt\u00f3rych nieszcz\u0119\u015bcie polega\u0142o na tym, \u017ce mieszkali w miejscu, kt\u00f3re owi dow\u00f3dcy wybrali na insurekcj\u0119. Wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia mieli mieszka\u0144cy Krakowa, czy cho\u0107by warszawskiej Pragi, gdzie dow\u00f3dcy albo odm\u00f3wili rozpocz\u0119cia zrywu, albo poddali si\u0119 w momencie, gdy by\u0142o wiadomo, \u017ce nie maj\u0105 szans na wygran\u0105, czyli ju\u017c 1 sierpnia. W konsekwencji zachowa\u0142a si\u0119 nie tylko tkanka kulturalna i urbanistyczna Krakowa czy warszawskiej Pragi, ale tak\u017ce ocalonych zosta\u0142o tysi\u0105ce \u017cy\u0107 ludzkich. To tych dow\u00f3dc\u00f3w, czyli pu\u0142kownika Antoniego W\u0142adys\u0142awa \u017burowskiego (dow\u00f3dca AK na okr\u0119g praski) czy pu\u0142kownika Przemys\u0142awa Nakoniecznikoffa-Klukowskiego nale\u017cy otacza\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105 i pami\u0119ci\u0105, bo wykazali si\u0119 racjonalnym my\u015bleniem, a nie romantyzowaniem i naiwno\u015bci\u0105 przedszkolaka. Podobnie jak pu\u0142kownik Janusz Bokszczanin, wspomniany ju\u017c Iranek-Osmecki, podpu\u0142kownik Ludwik Muzyczka i gen. Emil Fieldorf, kt\u00f3rzy oceniaj\u0105c realistycznie sytuacj\u0119 do ostatniej chwili sprzeciwiali si\u0119 wybuchowi powstania.<\/p>\n\n\n\n
Chwa\u0142a i cz\u0119\u015b\u0107 bohaterom, ha\u0144ba pr\u00f3\u017cnym i nieodpowiedzialnym dow\u00f3dcom. I cho\u0107 brzmi to bezdusznie, to nie chodzi o zn\u0119canie si\u0119 nad przyw\u00f3dztwem wojskowym Podziemnej Polski, ale wyci\u0105gni\u0119ciu lekcji z decyzji, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do katastrofy i unikni\u0119ciu podobnych b\u0142\u0119d\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci, bo jak mawia\u0142 Cyceron ,,kto nie zna historii jest zawsze dzieckiem\u201d. Powstanie Warszawskie by\u0142o skutkiem gloryfikacji nieudanych zryw\u00f3w od powstania listopadowego po powstanie styczniowe, kt\u00f3rymi by\u0142 karmione polskie dzieci. W rzeczywisto\u015bci za\u015b wszystkie by\u0142y b\u0142\u0119dem dow\u00f3dc\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0105d\u017a to z w\u0142asnej pr\u00f3\u017cno\u015bci, b\u0105d\u017a niekompetencji podejmowali decyzj\u0119 o strace\u0144czej walce.<\/p>\n\n\n\n
Jedynym pocieszeniem mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce polityka historyczna nie ma ju\u017c tak du\u017cego wp\u0142ywu na spo\u0142ecze\u0144stwo dobrobytu jak w poprzednich pokoleniach i powtarzane przez polityk\u00f3w bezrefleksyjne slogany o moralnym zwyci\u0119stwie nie prze\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 na decyzj\u0119 m\u0142odych Polak\u00f3w o ,,honorowym\u201d oddawaniu krwi za stracon\u0105 spraw\u0119. W wojnie nie chodzi o to, by przelewa\u0107 w\u0142asn\u0105 krew, ale krew wroga, a zwyci\u0119stwo jest nie wtedy, gdy doda si\u0119 do niego przymiotnik, ale w\u00f3wczas, gdy armia jest wyszkolona, posiada uzbrojenie i strategi\u0119, by pokona\u0107 przeciwnika. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Polacy kochaj\u0105 przegrane zrywy narodowe, bo maj\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o naszej wy\u017cszo\u015bci moralnej. My walczymy o imponderabilia, reszta tylko wtedy, gdy ma szans\u0119 wygra\u0107. Ta romantyzacja, kt\u00f3ra doskonale sprawdza si\u0119 w literaturze, powinna ust\u0105pi\u0107 na rzecz realizmu w podejmowaniu decyzji politycznych. Drog\u0105 do tego celu jest odmitologizowanie naszej historii poprzez bolesn\u0105 dla dumy narodowej jej analiz\u0119. … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1289,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0},"categories":[51,16],"tags":[710,708,156,709],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1287"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1287"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1288,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1287\/revisions\/1288"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}