Od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej min\u0119\u0142o 77 lat. Cho\u0107 wojna by\u0142a okrutnym do\u015bwiadczeniem, nieopisanie traumatycznym, nie oznacza jeszcze by nie zosta\u0142a wykorzystana politycznie siedem dekad p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n
Sama kwestia przyznania Polsce reparacji pewnie jak najbardziej jest s\u0142uszna. Przecie\u017c nasze pa\u0144stwo do\u015bwiadczy\u0142o sze\u015bcioletniej okupacji nazistowskiej. Zniszczone zosta\u0142y miasta, budynki, infrastruktura, zamordowano i torturowano miliony ludzi, co zreszt\u0105 zosta\u0142o dobrze podsumowane w raporcie przygotowanym przez rz\u0105d. Z tej perspektywy sprawa jest dosy\u0107 klarowna. Z drugiej strony ubieganie si\u0119 o reparacje po niemal wieku mo\u017ce budzi\u0107 pewne kontrowersje. Cho\u0107by z tego wzgl\u0119du, \u017ce ci\u0119\u017car takowych spocz\u0105\u0142by na obecnych obywatelach Niemiec, kt\u00f3rzy nie ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015bci za zbrodnie hitlerowskie. Przynale\u017cno\u015b\u0107 do pa\u0144stwa jest tutaj nieprzyjemnym, niesprawiedliwym imperatywem wi\u0105\u017c\u0105cym.<\/p>\n\n\n\n
Reparacje to na og\u00f3\u0142 ustalenia co do tego, jakie odszkodowanie ma zap\u0142aci\u0107 pa\u0144stwo przegrywaj\u0105ce wojn\u0119 na rzecz tego, kt\u00f3re wygra\u0142o, dlatego wi\u0119kszy sens takiej odpowiedzialno\u015bci zbiorowej by\u0142by zaraz po wojnie, w ko\u0144cu miliony Niemc\u00f3w w\u00f3wczas chc\u0105c czy nie, czerpa\u0142o benefity z tego, \u017ce nale\u017c\u0105 do ,,rasy aryjskiej\u201d. No ale w\u00f3wczas Polska pod naciskiem ZSRR z odszkodowa\u0144 zrezygnowa\u0142a. I tutaj mo\u017cna oczywi\u015bcie by\u0142oby snu\u0107 teorie o tym, \u017ce Polska nie by\u0142a w\u00f3wczas pa\u0144stwem samodzielnym. W\u0142adza nad Wis\u0142\u0105 zosta\u0142a nam narzucona przez okupanta sowieckiego. Jednak warto zaznaczy\u0107, \u017ce okres 45 lat PRL-u to te\u017c historia Polski, tak jak okres zabor\u00f3w. To miejsce, w kt\u00f3rym \u017cyli i pracowali Polacy. Okres bohater\u00f3w i zbrodniarzy. Poza tym, gdyby uzna\u0107 ten czas za nieby\u0142y, trzeba by by\u0142o zrzec si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tzw. ,,ziem odzyskanych\u201d, bo to w\u0142a\u015bnie za spraw\u0105 Stalina, a p\u00f3\u017aniej przez kolejne porozumienia polskich w\u0142odarzy z niemieckimi granica zosta\u0142a ustanowiona. Oczywi\u015bcie odby\u0142o si\u0119 to kosztem ziem wschodnich, kt\u00f3re utracili\u015bmy na rzecz Zwi\u0105zku Radzieckiego, ale powo\u0142ywanie si\u0119 na tego typu argumentacj\u0119 oznacza\u0142oby , \u017ce \u017ceby doj\u015b\u0107 do sprawiedliwo\u015bci dziejowej nale\u017ca\u0142o by rewidowa\u0107 granic\u0119 w niemal ca\u0142ej Europie.<\/p>\n\n\n\n
Temat reparacji pojawia si\u0119 w naszym kraju regularnie co kilka lat. Po raz pierwszy oczywi\u015bcie w okolicach ko\u0144ca wojny, kiedy tzw. Wielka Tr\u00f3jka naradza\u0142a si\u0119 w Ja\u0142cie, a p\u00f3\u017aniej Poczdamie. W gronie zwyci\u0119skich decyzyjnych pa\u0144stw nie by\u0142o Polski, tylko Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Zwi\u0105zek Radziecki. Ten ostatni podczas ustale\u0144 poczdamskich zapewni\u0142, \u017ce pa\u0144stwa b\u0119d\u0105ce w bloku wschodnim otrzymaj\u0105 swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z og\u00f3lnej puli pieni\u0119dzy. Oczywi\u015bcie Stalin nie dotrzyma\u0142 s\u0142owa, ale nie to jest istotne, a tym bardziej zaskakuj\u0105ce. W roku 1953 r. polskie w\u0142adze pod naciskiem ZSRR zrzek\u0142y si\u0119 reparacji, ale tylko na rzecz pa\u0144stwa, nie za\u015b indywidualnych odszkodowa\u0144. Autorzy powsta\u0142ego w\u0142a\u015bnie raportu argumentuj\u0105 konieczno\u015b\u0107 rozpatrzenia tej sprawy jeszcze raz tym, \u017ce zrzeczenie si\u0119 reparacji przez polskie w\u0142adze by\u0142o nieskuteczne, dlatego \u017ce nie zgodne z \u00f3wczesn\u0105 konstytucj\u0105. Bowiem o zrzeczeniu zadecydowa\u0142a Rada Ministr\u00f3w, a nie Rada Pa\u0144stwa, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142y kompetencje wypowiadania um\u00f3w mi\u0119dzynarodowych. Tyle tylko, \u017ce Polska nie b\u0119d\u0105c stron\u0105 porozumienia nie mog\u0142a wypowiedzie\u0107 umowy, kt\u00f3rej nie zawar\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
W schy\u0142kowej epoce Gomu\u0142ki temat reparacji pojawia si\u0119 po raz kolejny, kiedy negocjowana jest granica na Odrze i Nyskie \u0141u\u017cyckiej. W\u00f3wczas Polska Rzeczpospolita Ludowa ponownie zrzeka si\u0119 reparacji. Temat wraca w 1991r., czyli ju\u017c w wolnej Polsce. W\u00f3wczas zostaje podpisany uk\u0142ad z Niemcami o przyjaznym s\u0105siedztwie i jednocze\u015bnie zostaj\u0105 potwierdzone wcze\u015bniejsze ustalenia. Zmiana polityki w tej kwestii nast\u0119puje w 2004 roku, kiedy to polski parlament niemal jednog\u0142o\u015bnie zgadza si\u0119 co do oszacowania strat jakie Polska ponios\u0142a w trakcie okupacji niemieckiej. Ale istotne jest to, co dzieje si\u0119 p\u00f3\u017aniej. Ju\u017c we wrze\u015bniu tego samego roku rz\u0105d Marka Belki w zamian za nieporuszanie problemu wysiedlonych Niemc\u00f3w z ,,ziem odzyskanych\u201d(m.in. casus Eriki Steinbach) zadeklarowa\u0142 Gerhardowi Schroderowi, \u017ce Polska nie b\u0119dzie zg\u0142asza\u0107 \u017cadnych roszcze\u0144 w sprawie reparacji.<\/p>\n\n\n\n
I to w\u0142a\u015bnie te ustalenia, a nie Poczdam mog\u0105 by\u0107 dowodem zrzeczenia si\u0119 przez Polsk\u0119 odszkodowa\u0144. Co zreszt\u0105 potwierdzi\u0142 nawet w 2017 roku Marek Magierowski, w\u00f3wczas podsekretarz stanu w MSZ, kiedy PiS chcia\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do tej sprawy.<\/p>\n\n\n\n
Od tego czasu min\u0119\u0142o kilka lat, ale temat ma si\u0119 dobrze, zw\u0142aszcza gdy rz\u0105d ma inne problemy. A tych jest niema\u0142o, poczynaj\u0105c od dro\u017cyzny, przez inflacj\u0119, kryzys energetyczny na braku pieni\u0119dzy z KPO ko\u0144cz\u0105c. Temat reparacji jest o tyle korzystny teraz, \u017ce z jednej strony mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 na potrzeby polityki wewn\u0119trznej. Umacnia\u0107 wizerunek rz\u0105du jako autonomicznego, nie uginaj\u0105cego si\u0119 przed Zachodem, a zw\u0142aszcza Niemcami. Poza tym, brak pieni\u0119dzy z KPO mo\u017cna by\u0142oby przykry\u0107 tymi, kt\u00f3re maj\u0105 nam wyp\u0142aci\u0107 zachodni s\u0105siedzi. I last but not least, wiadomo, opozycja b\u0119dzie przeciwna przez sam fakt tego, \u017ce jest w opozycji. A skoro pieni\u0105dze si\u0119 Polsce nale\u017c\u0105, to stawia opozycj\u0119 w z\u0142ym \u015bwietle, dok\u0142adnie takim jakim widzi j\u0105 TVP, czyli pacho\u0142k\u00f3w Niemiec. Z drugiej strony od czasu wojny na Ukrainie rola polityczna Polski w Europie i na \u015bwiecie wzros\u0142a, natomiast Niemcy poprzez swoj\u0105 niejasn\u0105, kunktatorsk\u0105 postaw\u0119 s\u0105 dzisiaj \u0142atwym celem. Opozycja co prawda odruchem bezwarunkowym pocz\u0105tkowo skrytykowa\u0142a rz\u0105d w kwestii reparacji, po czym prawie w ca\u0142o\u015bci popar\u0142a ustaw\u0119 w kwestii zado\u015b\u0107uczynienia strat. Prawdopodobnie po tym jak zda\u0142a sobie spraw\u0119, \u017ce w tej kwestii postawa neguj\u0105ca mo\u017ce si\u0119 \u017ale kojarzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Pytanie zasadnicze czy ustawa i nota do rz\u0105du niemieckiego co\u015b zdzia\u0142aj\u0105? Prawdopodobnie nie, sama kwota oszacowana jest na 6 bilion\u00f3w z\u0142otych, a Niemcy raczej ochoczo na to nie przystan\u0105. Poza tym, je\u017celi przyznaliby je Polsce, istnia\u0142oby ryzyko, \u017ce zaraz odezwie si\u0119 kolejne pa\u0144stwo poszkodowane przez agresj\u0119 nazistowsk\u0105 domagaj\u0105ce si\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia. Inna sprawa, \u017ce jedyn\u0105 instancj\u0105 prawn\u0105, do kt\u00f3rej Polska mog\u0142aby si\u0119 odwo\u0142a\u0107 w kwestii reparacji jest Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci w Hadze. Problem polega na tym, \u017ce Polska w latach 90. zdecydowa\u0142a, \u017ce nie b\u0119d\u0105 do niego wp\u0142ywa\u0107 sprawy sprzed 1990 roku, czyli wszystkie te, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce przed powstaniem III RP. Zreszt\u0105 podobn\u0105 deklaracj\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142a Republika Federalna Niemiec. Oznacza to nic innego ni\u017c to, \u017ce Polska nie ma realnych szans na uzyskanie odszkodowania. To znaczy pozosta\u0142 jeszcze nacisk dyplomatyczny i dwustronne negocjacje, ale nikt o trze\u017awym spojrzeniu nie spodziewa si\u0119, \u017ce rz\u0105d Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, kt\u00f3rego relacje z zachodnim s\u0105siadem s\u0105 delikatnie m\u00f3wi\u0105c ch\u0142odne, co\u015b w tej kwestii uzyska.<\/p>\n\n\n\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce politycy PiS nie urwali si\u0119 z drzewa i doskonale znaj\u0105 realia europejskiej polityki, s\u0105 \u015bwiadomi niepowodzenia w tej kwestii. Oznacza to, \u017ce temat reparacji jest niczym innym tylko zas\u0142on\u0105 dymn\u0105, problemem zast\u0119pczym dla coraz bardziej zniecierpliwionego elektoratu. A wybory za rok.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Od zako\u0144czenia II wojny \u015bwiatowej min\u0119\u0142o 77 lat. Cho\u0107 wojna by\u0142a okrutnym do\u015bwiadczeniem, nieopisanie traumatycznym, nie oznacza jeszcze by nie zosta\u0142a wykorzystana politycznie siedem dekad p\u00f3\u017aniej. Sama kwestia przyznania Polsce reparacji pewnie jak najbardziej jest s\u0142uszna. Przecie\u017c nasze pa\u0144stwo do\u015bwiadczy\u0142o sze\u015bcioletniej okupacji nazistowskiej. Zniszczone zosta\u0142y miasta, budynki, infrastruktura, zamordowano i torturowano miliony ludzi, co zreszt\u0105 … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":717,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0},"categories":[16],"tags":[411,456,58],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":716,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715\/revisions\/716"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/717"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}