Najnowszy film Christophera Nolana to nie tylko \u015bwietne widowisko, ale te\u017c przede wszystkim pr\u00f3ba zrozumienia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do zbudowania najgro\u017aniejszej niszczycielskiej broni na \u015bwiecie. Postrachu, kt\u00f3ry ci\u0105\u017cy na ludzko\u015bci od ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej. I, tak jak to pada w filmie, z jednej strony jest to bro\u0144, kt\u00f3ra mo\u017ce zniszczy\u0107 \u015bwiat, z drugiej gwarant stabilizacji i pokoju. Na pewno za\u015b jest to gamechanger obowi\u0105zuj\u0105cych regu\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Film sk\u0142ada si\u0119 z trzech osi czasowych, z czego przewodni\u0105 jest postawienie Roberta J. Oppenheimera przed komisj\u0105. To tutaj niedawny bohater pod zarzutem zdrady odzierany jest z godno\u015bci. Atmosfera przes\u0142uchania jest tak bardzo ofensywna jakby Oppenheimer ju\u017c by\u0142 winny, wystarczy tylko znale\u017a\u0107 odpowiednie dowody. A przypomnijmy, s\u0105 to czasy makkartyzmu, gdzie ka\u017cdy, kto jest niewygodny mo\u017ce zosta\u0107 zdyskredytowany za rzekome powi\u0105zania z komunistami. Oppenheimer wi\u0119c za spraw\u0105 swoich m\u0142odzie\u0144czych fascynacji staje si\u0119 \u0142atwym \u0142upem, szczeg\u00f3lnie dla ludzi ma\u0142ostkowych i m\u015bciwych, kt\u00f3rzy za wszelk\u0105 cen\u0119 chc\u0105 go upokorzy\u0107 w oczach opinii publicznej.<\/p>\n\n\n\n
Ekranizacja obfituje w liczne retrospekcje, co\u015b na kszta\u0142t notki biograficznej z najwa\u017cniejszymi wydarzeniami z \u017cycia. Mnogo\u015b\u0107 nazwisk pojawiaj\u0105cych si\u0119 na ekranie mo\u017ce pocz\u0105tkowo przyt\u0142oczy\u0107, zw\u0142aszcza niewtajemniczonych w \u015bwiat naukowy. Poznajemy tam nie tylko wybitnych fizyk\u00f3w, ale te\u017c przyja\u017anie i pierwsze fascynacje mi\u0142osne Oppenheimera. Okres poprzedzaj\u0105cy II wojn\u0119 jest r\u00f3wnie ekscytuj\u0105cy, co niepokoj\u0105cy. Z jednej strony jest to epoka \u017cywa intelektualnie, pojawia si\u0119 kubizm, freudyzm czy marksizm, z drugiej czas pe\u0142en l\u0119ku o przysz\u0142o\u015b\u0107 za spraw\u0105 powstaj\u0105cych totalitaryzm\u00f3w. Patologiczny nacjonalizm unicestwia dawny kosmopolityzm. W \u015bwiecie naukowc\u00f3w oznacza to, \u017ce dawni partnerzy w pr\u00f3bie zrozumienia \u015bwiata cz\u0119sto staj\u0105 do walki naprzeciwko siebie. Ale jest to te\u017c czas, kt\u00f3ry stwarza ogromne mo\u017cliwo\u015bci dla naukowc\u00f3w pokroju Oppenheimera. Przeci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 totalna wojna wywiera presj\u0119 na rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych do stworzenia broni na tyle pot\u0119\u017cnej, by raz na dobre unicestwi\u0107 wroga. W tym celu powstaje Projekt Manhattan, a Oppenheimer zostaje mianowany dyrektorem naukowym i otrzymuje wyj\u0105tkowe warunki do pracy, \u0142\u0105cznie z anga\u017cem wybitnych naukowc\u00f3w i miejscem jakim jest specjalnie zaprojektowane na ten cel miasteczko na odludziu w Los Alamos.<\/p>\n\n\n\n
Miesi\u0105ce intensywnych prac zostaj\u0105 zwie\u0144czone sukcesem, a udany wybuch bomby (Trinity) na pustyni w Nowym Meksyku ju\u017c nied\u0142ugo ma zako\u0144czy\u0107 dzia\u0142ania wojenne. Chwila rado\u015bci jednak nie trwa d\u0142ugo, szybko przychodzi refleksja. Po kapitulacji nazistowskich Niemiec, zrzucenie bomby na Hiroszim\u0119 i Nagasaki w sierpniu 1945r. ko\u0144czy wojn\u0119 tysi\u0105cem proch\u00f3w niewinnych japo\u0144skich cywili. Trauma pozostaje w \u015bwiadomo\u015bci ludzi przez kolejne dziesi\u0119ciolecia, co mi\u0119dzy innymi \u015bwietnie przedstawi\u0142 w filmie ,,Hiroszima, moja mi\u0142o\u015b\u0107\u201d Alain Resnais.<\/p>\n\n\n\n
Czy dzie\u0142o zniszczenia w dobrej sprawie jest \u015bwi\u0119te jak dzie\u0142o tworzenia? Oppenheimer nie zrzuci\u0142 bomby, ale j\u0105 stworzy\u0142. Da\u0142 \u015bmierciono\u015bn\u0105 or\u0119\u017c do r\u0119ki politykom. Czy mo\u017cna jednak wini\u0107 kogo\u015b, kto wymy\u015bli\u0142 n\u00f3\u017c, albo wynalaz\u0142 dynamit? Prawd\u0105 jest, \u017ce od pocz\u0105tku wiedzia\u0142 nad czym pracuje. Nie by\u0142oby Projektu Manhattan, gdyby Hitler z sojusznikami nie wywo\u0142ali wojny \u015bwiatowej. Wi\u0119c nawet je\u017celi kierowa\u0142a nim niczym niepohamowana pycha naukowca d\u0105\u017c\u0105cego do realizacji dzie\u0142a swojego \u017cycia, to te\u017c ch\u0119\u0107 zako\u0144czenia okrutnej wojny poch\u0142aniaj\u0105cej miliony istnie\u0144. Ze wzgl\u0119du na pochodzenie jego i cz\u0119\u015bci innych naukowc\u00f3w szerz\u0105cy si\u0119 antysemityzm, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 by\u0142a zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Europie jeszcze bardziej mobilizowa\u0142 do zako\u0144czenia tego nazistowskiego koszmaru (bomba pierwotnie by\u0142a wymierzona w III Rzesz\u0119, po kapitulacji rozwa\u017cano u\u017cycie jej na Japoni\u0119), nawet kosztem nieprzewidzianych konsekwencji.<\/p>\n\n\n\n
Oppenheimer w ca\u0142ym swym nieszcz\u0119\u015bciu przypomina Raskolnikowa z powie\u015bci Dostojewskiego. W pewnym momencie idea\u0142 rozbija si\u0119 o rzeczywisto\u015b\u0107, a nadcz\u0142owiek okazuje si\u0119 by\u0107 \u015bmiertelnikiem przera\u017conym konsekwencjami swoich czyn\u00f3w. U\u015bpione sumienie uderza z podw\u00f3jn\u0105 moc\u0105. Tak oto ameryka\u0144ski Prometeusz da\u0142 politykom bro\u0144, kt\u00f3ra zmienia wszystko, mo\u017ce zniszczy\u0107 dotychczasowy \u015bwiat, a w dodatku nie ma nad ni\u0105 kontroli. Oppenheimer rozdzierany poczuciem winy, zamiast dumy czuje bezsilno\u015b\u0107 i przygn\u0119bienie. Jego tragedia polega na tym, \u017ce bardziej przypomina naiwnego naukowca, ni\u017c pragmatycznego polityka (w og\u00f3le w filmie \u015bwiat polityki przeplata si\u0119 ze \u015bwiatem nauki, cho\u0107 s\u0105 to \u015bwiaty o r\u00f3\u017cnym poczuciu moralno\u015bci. To rozszczepienie dobrze wida\u0107 w w\u0105tku po\u015bwi\u0119conym Lewis Straussowi, szefowi Komisji Energii Atomowej ubiegaj\u0105cego si\u0119 o stanowisko w administracji prezydenta Eisenhowera). To co dla Trumana jest naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 wojny, dla Oppenheimera jest tragedi\u0105, do kt\u00f3rej przy\u0142o\u017cy\u0142 r\u0119k\u0119. Chcia\u0142 by\u0107 s\u0142awny ze wzgl\u0119du na swoje dokonania, a zosta\u0142 zapami\u0119tany jako ,,niszczyciel \u015bwiat\u00f3w\u201d. Najwi\u0119ksze osi\u0105gni\u0119cie \u017cycia, na kt\u00f3re ci\u0119\u017cko pracowa\u0142, okazuje si\u0119 jego przekle\u0144stwem i powodem ogromnego poczucia winy, a to czyni go chocia\u017c wybitnym, to przede wszystkim przyt\u0142umionym w\u0142asn\u0105 moralno\u015bci\u0105 naukowcem.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Uniwersal Pictures<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Najnowszy film Christophera Nolana to nie tylko \u015bwietne widowisko, ale te\u017c przede wszystkim pr\u00f3ba zrozumienia cz\u0142owieka, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do zbudowania najgro\u017aniejszej niszczycielskiej broni na \u015bwiecie. Postrachu, kt\u00f3ry ci\u0105\u017cy na ludzko\u015bci od ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej. I, tak jak to pada w filmie, z jednej strony jest to bro\u0144, kt\u00f3ra mo\u017ce zniszczy\u0107 \u015bwiat, z drugiej … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0},"categories":[158,70],"tags":[516,515,513,359,514],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=902"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":908,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/902\/revisions\/908"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tumultpolityczny.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}